Dla wielu osób pies czy kot jest pełnoprawnym członkiem rodziny. Po jego śmierci pojawia się więc pytanie, co zgodnie z prawem można zrobić ze zwłokami lub prochami zwierzęcia. Jak wyjaśnia radca prawny Katarzyna Konopka, członkini Stowarzyszenia Prawnicy na Rzecz Zwierząt, polskie przepisy nie zabraniają przechowywania w domu urny z prochami psa lub kota.
Warunkiem jest jednak wykonanie indywidualnej kremacji, podczas której prochy konkretnego zwierzęcia mogą zostać przekazane opiekunowi.
Urna może zostać w domu
Prawo nie przewiduje zakazu przechowywania prochów zwierzęcia w mieszkaniu czy domu. Przepisy sanitarne koncentrują się przede wszystkim na zagrożeniach związanych ze zwłokami zwierząt, ochroną zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska. Po kremacji indywidualnej właściciel może więc odebrać urnę i zdecydować, że pozostanie ona w domu.
Inaczej wygląda kremacja zbiorowa. Wtedy spopielane są zwłoki kilku zwierząt i prochy nie są przekazywane poszczególnym opiekunom.
Psa nie można pochować w ogródku
Znacznie bardziej restrykcyjne są przepisy dotyczące pochówku zwłok zwierzęcia. Zakopywanie psa lub kota we własnym ogrodzie, lesie czy innym ulubionym miejscu jest zabronione. Ma to związek m.in. z ochroną środowiska oraz ryzykiem rozprzestrzeniania chorób zakaźnych.
Za naruszenie przepisów dotyczących postępowania ze zwłokami zwierząt może grozić grzywna od 500 do 5000 zł. Możliwa jest również kara ograniczenia wolności albo aresztu.
Co z rozsypywaniem prochów?
Ta kwestia jest mniej jednoznaczna. Polskie prawo nie reguluje wprost rozsypywania prochów zwierząt w ogrodzie, lesie czy innym miejscu. Według prawniczki przyjmuje się jednak, że spopielone szczątki powinny trafiać na zatwierdzone grzebowiska lub do miejsc przeznaczonych do tego celu.
W praktyce zdecydowanie bardziej przejrzystymi prawnie rozwiązaniami pozostają przechowywanie urny w domu lub pochówek na cmentarzu dla zwierząt.
Cmentarze dla zwierząt też podlegają przepisom
Cmentarz dla zwierząt nie może powstać w dowolnym miejscu. Teren musi spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa sanitarnego i ochrony środowiska. Powinien być zabezpieczony m.in. przed dostępem osób trzecich i zwierząt oraz przed zanieczyszczeniem gleby i wód gruntowych.
Prowadzenie takiego miejsca wymaga odpowiednich decyzji administracyjnych.
Utylizacja to nie to samo co kremacja
Warto także rozróżnić utylizację od kremacji. Utylizacja polega na przekazaniu zwłok do spalenia razem z innymi materiałami pochodzenia zwierzęcego. Kremacja odbywa się natomiast w krematorium przeznaczonym dla zwierząt. W przypadku kremacji indywidualnej prochy mogą zostać zwrócone opiekunowi. To właśnie ta forma pozwala legalnie zachować urnę z prochami psa lub kota w domu.
Przepisy pozostawiają więc właścicielom kilka możliwości pożegnania zwierzęcia – indywidualną kremację z odbiorem prochów, kremację zbiorową albo pochówek na cmentarzu dla zwierząt.