Rosół, herbata z cytryną, miód, czosnek i duża dawka witaminy C. To klasyczny zestaw na przeziębienie w wielu polskich domach. Problem w tym, że nie wszystkie popularne sposoby mają takie samo poparcie w badaniach.

Najważniejsza zasada jest prosta: większość domowych metod łagodzi objawy, ale nie usuwa przyczyny infekcji.

Przeziębienie jest najczęściej wywoływane przez wirusy i zazwyczaj ustępuje samo. CDC zaleca przede wszystkim odpoczynek i odpowiednie nawodnienie. Pomocne mogą być też sól fizjologiczna do nosa, nawilżanie powietrza czy ciepłe napoje.

Rosół pomaga, ale nie jest lekarstwem

Ciepły rosół może być dobrym wyborem podczas infekcji, szczególnie gdy mamy mniejszy apetyt. Dostarcza płynów, jest łatwy do zjedzenia i może poprawić komfort przy bólu gardła czy osłabieniu.

Nie ma jednak mocnych dowodów, że rosół sam w sobie zwalcza wirusa albo skraca infekcję.

Miód ma sens przy kaszlu

Spośród tradycyjnych metod miód ma jedne z najlepiej udokumentowanych właściwości objawowych.

Przegląd Cochrane wskazuje, że u dzieci powyżej 1. roku życia miód prawdopodobnie zmniejsza nasilenie i częstotliwość ostrego kaszlu bardziej niż brak leczenia lub placebo. NHS i CDC również rekomendują go jako sposób na złagodzenie kaszlu i podrażnionego gardła.

Miodu nie należy jednak podawać dzieciom poniżej pierwszego roku życia.

Cytryna bardziej na gardło niż na wirusa

Popularna herbata lub ciepła woda z cytryną może być przyjemna przy bólu gardła, szczególnie w połączeniu z miodem.

NHS wprost poleca taki napój jako sposób na złagodzenie podrażnienia gardła. Nie ma jednak dowodów, że sama cytryna leczy infekcję. nhs.uk

Witamina C nie zatrzyma przeziębienia z dnia na dzień

To jeden z największych jesiennych mitów.Przegląd Cochrane obejmujący tysiące uczestników wykazał, że regularne przyjmowanie witaminy C nie zmniejsza liczby przeziębień u większości ludzi. Może natomiast nieznacznie skrócić czas trwania objawów.

Zażycie dużej dawki dopiero w momencie, gdy już pojawia się katar i ból gardła, nie daje natomiast pewnej, jednoznacznie potwierdzonej korzyści. Cochrane

Czosnek? Dowody są słabe

Czosnek ma opinię naturalnego „antybiotyku”, ale to określenie jest mylące.

NCCIH wskazuje, że obecne dowody nie pozwalają stwierdzić, że czosnek skutecznie zapobiega przeziębieniu albo skraca jego przebieg. Podobnie jest z jeżówką i wieloma popularnymi suplementami „na odporność”. 

Najbardziej sprawdzony domowy zestaw okazuje się więc znacznie mniej efektowny: sen, odpoczynek, dużo płynów, miód na kaszel, ciepłe napoje i cierpliwość.

Warto też pamiętać, że grypa to nie to samo co zwykłe przeziębienie. Osoby z grup ryzyka, u których wystąpią objawy grypy lub COVID-19, powinny skontaktować się z lekarzem możliwie szybko, ponieważ w przypadku tych chorób dostępne są leki przeciwwirusowe, które najlepiej działają na początku infekcji.