Śmieci przy chodnikach, nielegalne plakaty, naklejki i bazgroły na elewacjach. W kilku polskich miastach mieszkańcy postanowili nie czekać wyłącznie na interwencję służb i sami zaczęli organizować akcje porządkowe.

Jedną z najnowszych takich inicjatyw jest Szczecińska Inicjatywa Estetyki Miejskiej – SIEMa. Stowarzyszenie mieszkańców sprząta zaniedbane miejsca, usuwa graffiti i nielegalne plakaty oraz reaguje na zgłoszenia dotyczące problemów w przestrzeni publicznej.

Grupa dokumentuje swoje działania i prowadzi mapę interwencji. Mieszkańcy mogą zgłaszać miejsca wymagające porządków, a chętni mogą również włączyć się bezpośrednio w akcje terenowe.

GUMa wyszła poza Wrocław

Podobny ruch rozwija się również pod nazwą GUMa – Grupa Upiększania Miasta.

Inicjatywa zaczęła się we Wrocławiu. Jej twórcy wychodzili na ulice, aby sprzątać zaniedbane miejsca, usuwać pseudograffiti i pokazywać, jak niewielkie interwencje mogą zmieniać wygląd miasta.

Z czasem pomysł zaczął docierać również do innych miejscowości. Lokalna społeczność GUMy działa m.in. w Warszawie, gdzie mieszkańcy organizują akcje sprzątania i usuwania nielegalnych napisów oraz reklam.

Model jest prosty: zamiast czekać, aż ktoś inny zajmie się problemem, grupa organizuje ludzi, wybiera konkretne miejsce i wspólnie próbuje je uporządkować.

W Krakowie robią to od 2013 roku

Podobne działania mają jednak w Polsce znacznie dłuższą historię.

W Krakowie już w listopadzie 2013 roku powstała grupa Pogromcy Bazgrołów. Zaczęło się od oddolnej inicjatywy sąsiadów, którzy chcieli walczyć z dewastowaniem elewacji i przestrzeni publicznej.

Z czasem działalność grupy rozrosła się, a jej członkowie zaczęli współpracować m.in. z miastem, policją i strażą miejską.

Pogromcy organizowali wspólne zamalowywanie bazgrołów, zbiórki farb oraz akcje edukacyjne. W kolejnych latach wokół ich działalności powstał także miejski zespół zajmujący się ograniczaniem problemu nielegalnego graffiti.

Jak można dołączyć?

W przypadku SIEMy najprościej śledzić jej stronę internetową i kanały społecznościowe, gdzie pojawiają się informacje o działaniach i możliwościach wsparcia.

GUMa działa przede wszystkim poprzez lokalne społeczności w mediach społecznościowych. To tam organizowane są kolejne akcje we Wrocławiu, Warszawie i innych miastach.

W Krakowie działalność Pogromców Bazgrołów od lat łączy akcje społeczne z działaniami miejskimi. Informacje o kolejnych inicjatywach pojawiają się m.in. w kanałach miejskich i społecznościowych.

Warto przy tym pamiętać, że nie każdą ścianę czy elewację można samodzielnie oczyścić albo zamalować. W przypadku prywatnych nieruchomości potrzebna może być zgoda właściciela lub zarządcy.

Rosnąca liczba takich inicjatyw pokazuje jednak, że dla części mieszkańców dbanie o wygląd miasta staje się po prostu formą lokalnego wolontariatu.