Decyzję podjęto w piątek, 4 września, podczas posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku.

Inicjatywa była forsowana przez państwa Unii Afrykańskiej, a ważną rolę w jej przygotowaniu odegrało Togo. Do projektu dołączyły również Bahamy.

Afryka nie jest wielkości Grenlandii

Problem dotyczy jednego z najpopularniejszych sposobów przedstawiania świata – odwzorowania Merkatora, opracowanego w XVI wieku przede wszystkim na potrzeby żeglugi.

Pozwala ono dobrze zachować kierunki i kąty, ale bardzo mocno zniekształca powierzchnię obszarów położonych daleko od równika.

Dlatego na typowej mapie Merkatora Grenlandia może wyglądać niemal tak duża jak Afryka.

W rzeczywistości Afryka ma powierzchnię około 14 razy większą od Grenlandii.

Zniekształcenie sprawia również, że Europa, Rosja i Ameryka Północna wyglądają znacznie większe w stosunku do Afryki, Ameryki Południowej czy części Azji, niż wynikałoby to z ich rzeczywistej powierzchni.

ONZ promuje mapę Equal Earth

Rezolucja wskazuje jako lepszą alternatywę odwzorowanie Equal Earth, opracowane w 2018 roku.

Jego główną zaletą jest zachowanie właściwych proporcji powierzchni poszczególnych kontynentów i państw.

Oznacza to, że Afryka, Ameryka Południowa czy Azja Południowa wyglądają na takich mapach znacznie większe niż w przypadku projekcji Merkatora.

Nie oznacza to jednak, że Equal Earth jest mapą pozbawioną zniekształceń.

Każde przeniesienie kulistej powierzchni Ziemi na płaską mapę wymaga kompromisu – można dokładniej zachować powierzchnię, kształt, odległość albo kierunki, ale nie wszystkie te cechy jednocześnie.

164 kraje za, USA przeciw

Rezolucję poparły 164 państwa, sześć wstrzymało się od głosu.

Jedynym krajem, który zagłosował przeciwko, były Stany Zjednoczone.

Amerykańska delegacja argumentowała, że projekt ma charakter ideologiczny i odciąga uwagę ONZ od poważniejszych problemów dotyczących bezpieczeństwa, rozwoju i stosunków międzynarodowych.

Zupełnie inne stanowisko zajęła Francja, która współtworzyła rezolucję i zapowiedziała odejście od Merkatora w materiałach przygotowywanych przez francuską dyplomację.

Togo: mapy wpływają na to, jak widzimy świat

Minister spraw zagranicznych Togo Robert Dussey przekonywał, że sposób przedstawiania świata na mapach ma znaczenie nie tylko geograficzne.

Według niego mapy wpływają na edukację i zbiorowe postrzeganie poszczególnych regionów świata.

Inicjatorzy kampanii „Correct the Map” argumentują, że wielowiekowe przedstawianie Afryki jako relatywnie niewielkiego kontynentu mogło wpływać również na sposób postrzegania jej znaczenia gospodarczego, demograficznego i politycznego.

Rezolucja nie jest obowiązkowa

Przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne rezolucja nie jest prawnie wiążąca.

Nie oznacza więc, że wszystkie szkolne atlasy, serwisy internetowe czy aplikacje mapowe będą musiały natychmiast zmienić stosowane odwzorowanie.

ONZ zachęca jednak państwa, szkoły, media, organizacje międzynarodowe oraz firmy technologiczne do korzystania z odwzorowań, które lepiej pokazują rzeczywistą powierzchnię kontynentów.

Togo chce jeszcze w tym roku rozpocząć zmianę map wykorzystywanych w swoich materiałach edukacyjnych i zachęca do podobnych działań inne państwa.

Rezolucja nie kwestionuje natomiast wykorzystania projekcji Merkatora w żegludze morskiej i lotniczej, gdzie jej właściwości pozostają użyteczne.