Wysyłamy przez internet obraz, dźwięk i informacje o dotyku. Naukowcy pracują teraz nad kolejnym zmysłem – węchem.

Zespół z Ohio State University stworzył Scentronic, czyli system, który potrafi wykryć zapach w jednym miejscu, rozpoznać go przy pomocy algorytmów, a następnie przekazać cyfrową informację do urządzenia znajdującego się przy innym użytkowniku.

Tam odpowiedni aromat jest odtwarzany.

Elektroniczny nos rozpoznaje zapach

Pierwszym elementem systemu jest tzw. elektroniczny nos wyposażony w zestaw czujników gazowych. Urządzenie analizuje lotne związki obecne w powietrzu, a algorytm uczenia maszynowego rozpoznaje charakterystyczny wzór odpowiadający danemu zapachowi.

Podczas eksperymentów naukowcy nauczyli system rozpoznawać pięć aromatów związanych z żywnością: kawę, piwo, czerwone wino, pomarańczę i ciasto. Testowano również mieszanki dwóch różnych zapachów. Po rozpoznaniu aromatu informacja jest przesyłana przez internet do urządzenia po drugiej stronie połączenia.

Opaska albo naszyjnik odtworzy aromat

Odbiornik nie otrzymuje samych cząsteczek zapachu. Zamiast tego korzysta z przygotowanych wcześniej substancji zapachowych i na podstawie otrzymanej informacji uwalnia odpowiedni aromat. Naukowcy stworzyli kilka wersji urządzenia. Jedna przypomina lekką opaskę na nadgarstek i posiada dwa kanały zapachowe. Druga ma formę naszyjnika wyposażonego w pięć modułów emitujących różne aromaty.

System pozwala również regulować intensywność zapachu.

Nie tylko zapach, ale też smak

Badacze połączyli Scentronic także z urządzeniem mającym symulować doświadczenie smaku. Specjalny kubek może uwalniać zarówno odpowiednie substancje smakowe, jak i zapachowe. Podczas testów naukowcy wykorzystali m.in. kawę i piwo, pokazując, że system może łączyć kilka bodźców i tworzyć bardziej złożone doświadczenie.

Takie rozwiązanie mogłoby w przyszłości znaleźć zastosowanie w wirtualnej i rozszerzonej rzeczywistości.

Pomoc dla astronautów i żołnierzy?

Autorzy projektu wskazują również na bardziej praktyczne zastosowania. Technologia mogłaby pomagać osobom, które z różnych powodów muszą spożywać mało atrakcyjne posiłki lub suplementy. Naukowcy wymieniają w tym kontekście m.in. astronautów oraz żołnierzy korzystających z racji żywnościowych.

Dodanie odpowiedniego zapachu mogłoby wpływać na odbiór posiłku, ponieważ węch odgrywa istotną rolę w postrzeganiu smaku.

Możliwe zastosowanie w medycynie

System może znaleźć zastosowanie także w diagnostyce zaburzeń węchu. Lekarz mógłby zdalnie wystawiać pacjenta na działanie określonych aromatów o kontrolowanej intensywności i sprawdzać jego reakcję.

Autorzy wskazują, że rozwiązanie mogłoby być wykorzystywane zarówno do badań nad zmysłem węchu, jak i monitorowania jego utraty lub rehabilitacji.

Na razie Scentronic pozostaje jednak prototypem badawczym. Przed ewentualnym wprowadzeniem urządzenia na rynek konieczne będzie znaczne zwiększenie liczby rozpoznawanych i odtwarzanych zapachów oraz poprawienie dokładności odwzorowywania bardziej złożonych mieszanek.