Hałas uliczny, ruch samochodowy, statki, samoloty czy działalność przemysłowa to nieodłączne elementy współczesnego świata. Choć ludzie często przestają zwracać uwagę na otaczające ich dźwięki, dla zwierząt mogą one stanowić poważne zagrożenie.
Potwierdzają to badania naukowców z Queen’s University Belfast, których wyniki opublikowano 5 listopada w prestiżowym czasopiśmie „Science”.
Badacze przeanalizowali 214 badań eksperymentalnych obejmujących 177 gatunków zwierząt lądowych i wodnych z sześciu kontynentów.
Hałas wpływa na 80% badanych gatunków
Wyniki wykazały, że hałas wywoływany działalnością człowieka powodował zmiany fizjologiczne, rozwojowe lub behawioralne u około 80% analizowanych gatunków.
Naukowcy zaobserwowali m.in. wzrost poziomu stresu, zaburzenia rozwoju, zmiany zachowań związanych ze zdobywaniem pokarmu oraz trudności w unikaniu drapieżników.
Szczególnie niepokojące okazały się wyniki dotyczące przeżywalności zwierząt.
W analizowanych eksperymentach hałas wiązał się ze wzrostem śmiertelności o 138%. Oznacza to, że w warunkach badawczych, w których bez dodatkowego hałasu ginęłoby 10 na 100 zwierząt, przy ekspozycji na hałas liczba ta mogłaby wzrosnąć do około 24.
Wynik ten nie oznacza jednak, że wszystkie gatunki reagują na hałas w jednakowy sposób.
Drapieżniki polują dłużej, ale zdobywają mniej pożywienia
Badacze wykazali również, że hałas zaburza relacje między drapieżnikami a ich ofiarami.
W analizowanych badaniach drapieżniki musiały wkładać znacznie więcej wysiłku w zdobywanie pożywienia, a mimo to ich skuteczność polowań spadała o około 25%.
Hałas może również utrudniać zwierzętom rozpoznawanie zagrożeń. Niektóre gatunki opuszczają swoje kryjówki, ponieważ dźwięki są w nich dodatkowo wzmacniane. W rezultacie mogą stać się łatwiejszym celem dla drapieżników.
Naukowcy apelują o ochronę przed hałasem
Autorzy badania podkreślają, że ochrona przyrody nie powinna ograniczać się wyłącznie do zabezpieczania siedlisk przed zabudową czy zanieczyszczeniem chemicznym.
Równie ważne jest ograniczanie hałasu, który może negatywnie wpływać na funkcjonowanie całych ekosystemów.
Zdaniem naukowców jednym z rozwiązań może być tworzenie stref ciszy oraz uwzględnianie wpływu hałasu podczas planowania dróg, tras żeglugowych i nowych inwestycji.
Badacze zwracają uwagę, że w przeciwieństwie do wielu innych zanieczyszczeń hałas może zniknąć niemal natychmiast po wyłączeniu jego źródła. Ograniczenie emisji dźwięków mogłoby więc stosunkowo szybko poprawić warunki życia dzikich zwierząt.