Seria dewastacji miejsc pamięci rozpoczęła się na początku listopada. Czerwone napisy nawiązujące do Ukraińskiej Powstańczej Armii pojawiały się na pomnikach między innymi w Poznaniu, Gdańsku, Gdyni i Warszawie.

Wśród zniszczonych obiektów znalazły się Pomnik Armii Poznań, Pomnik Poległych Stoczniowców 1970 w Gdańsku, Pomnik Obrońców Wybrzeża na Westerplatte oraz Pomnik Gdynian Wysiedlonych.

Siedem zarzutów dla 17-latka

13 listopada gdańska policja poinformowała o przedstawieniu siedmiu zarzutów 17-letniemu obywatelowi Ukrainy. Według śledczych nastolatek miał nanieść obraźliwe napisy na czterech pomnikach w Gdańsku i trzech w Gdyni.

Zarzuty dotyczą między innymi propagowania ideologii faszystowskiej, nawoływania do przemocy i nienawiści na tle narodowościowym oraz znieważenia pomników.

Wobec podejrzanego zastosowano dozór policyjny i zakaz opuszczania Polski. Za zarzucane mu czyny grozi do trzech lat pozbawienia wolności.

Kolejne dwa pomniki zdewastowane w Warszawie

14 listopada podobne napisy odkryto na Pomniku Bohaterów Getta, znajdującym się przy Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, oraz na Pomniku Żołnierzy 1. Armii Wojska Polskiego przy ulicy Andersa.

Jak przekazał Polskiej Agencji Prasowej młodszy aspirant Bartłomiej Śniadała z Komendy Stołecznej Policji, na miejscach zdarzeń pracowali funkcjonariusze grupy dochodzeniowo-śledczej i technik kryminalistyki.

Według informacji przekazanych 15 listopada policjanci prowadzą działania zmierzające do zatrzymania osób odpowiedzialnych za warszawskie dewastacje.

Oferowano 500 dolarów za napisy

Sprawa może mieć szerszy wymiar. Niezależny białoruski portal MOST ujawnił, że na Telegramie pojawiła się oferta zapłaty 500 dolarów za umieszczenie napisów „Chwała UPA” na pomnikach w Poznaniu.

Dziennikarz portalu skontaktował się z anonimowym zleceniodawcą, który wskazał konkretne miejsca i polecił również umieszczanie kodów QR. Rozmówca oferował pokrycie kosztów podróży i zapłatę za wykonanie zadania.

Nie ustalono jednak, kto stał za ogłoszeniem ani czy miało ono bezpośredni związek z ujawnionymi dewastacjami.

Ambasada Ukrainy potępia wandalizm

Do sprawy odniosła się Ambasada Ukrainy w Polsce, która potępiła niszczenie miejsc pamięci i wskazała na ryzyko prowokacji mającej pogłębiać napięcia między Polakami a Ukraińcami.

Placówka zaapelowała również do obywateli Ukrainy, aby nie przyjmowali podejrzanych ofert zarobku związanych z niszczeniem mienia i wykonywaniem nielegalnych zleceń.

Nie ma dotychczas oficjalnego potwierdzenia, że wszystkie dewastacje zostały zorganizowane przez tę samą osobę lub grupę. Nie ustalono też, czy za listopadową serią incydentów stoją obce służby.