Jak przeprowadzić masową ewakuację ludności, jeśli sytuacja bezpieczeństwa gwałtownie się pogorszy? Polska i Litwa sprawdzają to obecnie w praktyce podczas ćwiczeń „VYČIO SKLIAUTAS 2026”.

Polski udział w ćwiczeniach, prowadzonych na Litwie od 30 września do 3 października, koordynuje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Resort podkreśla, że to pierwsze międzynarodowe ćwiczenia ochrony ludności i obrony cywilnej z udziałem Polski od wejścia w życie ustawy o ochronie ludności z 2024 roku.

Jednym z głównych elementów jest sprawdzenie procedur masowej ewakuacji i współpracy transgranicznej.

Ćwiczący analizują m.in., jak zorganizować przepływ ewakuowanych osób, jak szybko wymieniać informacje między instytucjami oraz jak podzielić odpowiedzialność między służby, administrację i wojsko. Sprawdzane jest również rozdzielanie ruchu cywilnego i wojskowego. 

Litwa przetestowała już część procedur w praktyce. W wybranych samorządach ochotnicy byli ewakuowani autobusami do innych gmin. Ćwiczono pełną procedurę — od ostrzegania mieszkańców i ich rejestracji, przez organizację transportu i przejazd przez gminy tranzytowe, po przyjęcie w miejscu docelowym, tymczasowe zakwaterowanie i zapewnienie podstawowej pomocy.

Scenariusz całych litewskich ćwiczeń zakłada stopniowe pogarszanie się sytuacji bezpieczeństwa. Symulowane są m.in. ataki informacyjne i cybernetyczne, problemy z energetyką i łącznością, zakłócenia transportu, przeciążenie usług publicznych oraz konieczność ewakuacji ludności. 

Finał zaplanowano na piątek, 3 października.

Na hipodromie w Łoździejach od godz. 9:00 do 17:00 zostanie uruchomiony szkoleniowy obóz humanitarny. Służby, samorząd i organizacje społeczne mają przećwiczyć m.in. rejestrację ewakuowanych, tymczasowe zakwaterowanie, żywienie, pomoc medyczną, logistykę oraz wsparcie osób szczególnie narażonych.

Dla Polski ćwiczenia mają również wymiar praktyczny na przyszłość. MSWiA zapowiada, że zebrane doświadczenia i dane zostaną wykorzystane przy opracowywaniu Krajowego Planu Ewakuacji.

Ćwiczenia nie oznaczają rzeczywistej ewakuacji mieszkańców. Litewskie władze podkreślają, że scenariusz jest szkoleniowy, a w praktycznych działaniach uczestniczą wcześniej zgłoszeni ochotnicy.