Największa nominalna zmiana dotyczy alkoholu etylowego. Stawka wzrośnie z 8811 do 10 109 zł za hektolitr czystego alkoholu. W przypadku piwa będzie to wzrost z 12,04 do 13,82 zł za hektolitr za każdy stopień Plato, a dla wina – z 245 do 280,83 zł za hektolitr.
Co to oznacza przy sklepowej półce? W przypadku półlitrowej butelki wódki 40 proc. sama różnica w akcyzie wynosi około 2,60 zł. Po uwzględnieniu VAT, przy założeniu pełnego przeniesienia podwyżki na konsumenta, daje to około 3,20 zł więcej. Dla butelki wina 0,75 l byłoby to około 33 gr, a dla półlitrowego piwa o ekstrakcie 12° Plato około 13 gr. Ostateczna zmiana ceny detalicznej będzie jednak zależała również od producentów i sprzedawców.
Podwyżka obejmie także napoje fermentowane i wyroby pośrednie. Akcyza na cydr i perry o zawartości alkoholu do 5 proc. ma wzrosnąć z 97 do 122,71 zł za hektolitr.
Ministerstwo Finansów tłumaczy zmianę rosnącą dostępnością cenową alkoholu. Według przywołanych przez resort danych GUS w 2021 roku za przeciętne miesięczne wynagrodzenie można było kupić 216 półlitrowych butelek wódki, a w 2025 roku już 252. W przypadku piwa liczba wzrosła w tym okresie z 1798 do 2172 półlitrowych butelek.
Nowością jest powiązanie wyższych wpływów z finansowaniem ochrony zdrowia. Rząd przewidział 1,4 mld zł dla NFZ, które mają zostać wykorzystane na świadczenia zdrowotne, w tym leczenie skutków spożywania alkoholu. Taką samą kwotę zaplanowano również na 2028 rok.
Projekt musi jeszcze przejść przez parlament. Jeśli przepisy zostaną uchwalone i wejdą w życie zgodnie z planem, nowe stawki będą obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
