Prezes UOKiK przygląda się zjawisku określanemu jako downsizing lub shrinkflacja. Chodzi o sytuacje, w których producent zmniejsza ilość produktu, ale opakowanie wygląda podobnie, a cena pozostaje bez zmian albo zmienia się nieznacznie.
Sam fakt zmniejszenia gramatury nie jest zakazany. Problem może pojawić się wtedy, gdy konsument nie jest odpowiednio informowany o zmianie i może odnieść wrażenie, że kupuje ten sam produkt w tej samej ilości.
UOKiK wszczął postępowania wyjaśniające wobec czterech dużych producentów: Danone, Mondelez, Nestlé oraz Unilever. Urząd sprawdzi, czy stosowane przez nich praktyki mogą wprowadzać klientów w błąd.
– Zmniejszenie ilości czy gramatury produktu musi być uczciwie komunikowane. Jeżeli wygląd opakowania nie sugeruje zmian, konsumenci mogą nie zauważyć różnicy – podkreśla prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Urząd zwraca uwagę, że zmniejszenie ilości produktu bez zmiany ceny oznacza w praktyce wzrost ceny jednostkowej. Może to utrudniać porównywanie ofert i osłabiać zaufanie konsumentów.
UOKiK przypomina również, że zjawisko jest dobrze znane klientom. W badaniu przeprowadzonym przez urząd w 2023 roku około 80 proc. respondentów deklarowało, że zna downsizing, a 66 proc. twierdziło, że w ciągu poprzednich 12 miesięcy zauważyło zmniejszenie wagi lub pojemności kupowanych produktów.
Postępowania mają charakter wyjaśniający. Na tym etapie nie oznaczają jeszcze stwierdzenia naruszenia prawa przez żadną z firm.