Sierpień to dla bocianów początek jednej z najdłuższych podróży w ich życiu. Większość ptaków opuszcza polskie tereny lęgowe właśnie w ostatniej dekadzie miesiąca, choć część wyrusza wcześniej. Ostatnie niewielkie grupy mogą być obserwowane jeszcze na początku września.

Przed odlotem bociany często zbierają się na tzw. sejmikach. Dziesiątki, a czasem setki ptaków można wtedy zobaczyć wspólnie żerujące na łąkach, polach i ścierniskach. Po kilku dniach ruszają dalej na południe.

Przez Bosfor do Afryki

Większość bocianów z Polski korzysta ze wschodniego szlaku migracyjnego. Lecą przez Europę Środkowo-Wschodnią, okolice Bosforu, Turcję i Bliski Wschód, a następnie kierują się dalej do Afryki.

Bociany wykorzystują podczas podróży ciepłe prądy wznoszące, dzięki którym mogą szybować i ograniczać zużycie energii. Z tego powodu unikają długiego lotu nad dużymi akwenami.

Najdłuższe trasy mogą liczyć około 10 tys. kilometrów. W sprzyjających warunkach bocian potrafi pokonać w ciągu dnia około 250 kilometrów.

Niektóre możemy śledzić niemal na żywo

Coraz więcej informacji o wędrówkach bocianów pochodzi z obrączkowania oraz nadajników GPS.

Jednym z obserwowanych ptaków jest Krutek z Mazur, który 16 sierpnia rozpoczął kolejną jesienną migrację. Dwa dni później sygnał z jego nadajnika wskazywał, że znajdował się już na Ukrainie, około 70 kilometrów na wschód od Lwowa.

Nadajniki pozwalają naukowcom nie tylko sprawdzić, dokąd lecą poszczególne ptaki, ale również gdzie zatrzymują się na odpoczynek, jak szybko się przemieszczają i w jakich miejscach spędzają zimę.

Niektóre polskie bociany i inne migrujące ptaki mogą śledzić nie tylko naukowcy. Wystarczy wejść na stronę https://mapa.ptaki-silesiana.pl/#9,184,188,214 gdzie dostępne są mapy przelotów bocianów białych (między innymi bocianicy Zbysi, najstarszej bocianicy Centrum Informacji Przyrodniczej), a także bociana czarnego, mew i bielików.

Bocianów w Polsce jest mniej niż dekadę temu

Ostatni Międzynarodowy Spis Bociana Białego odbył się w 2024 roku. Jego wyniki wskazały, że w ciągu około dziesięciu lat liczba par lęgowych w Polsce zmniejszyła się o około 10 proc., czyli mniej więcej o 4 tys. par.

Mimo spadku Polska nadal pozostaje jednym z najważniejszych krajów dla bociana białego.

Ptaki, które teraz opuszczają Polskę, będą wracały na swoje tereny lęgowe wiosną. Pierwsze bociany pojawiają się u nas zwykle już w marcu.